Eten met aandacht: even écht een moment voor jezelf

Misschien vind je mindfulness een beetje zweverig klinken. Dat hoor je vaker. Misschien denk je bij het woord aan mediteren, stilzitten of ingewikkelde oefeningen. Maar eigenlijk is het veel eenvoudiger dan dat.

Mindfulness betekent vooral dat je oefent om je aandacht bewust te richten op wat je op dat moment aan het doen bent. In plaats van op de automatische piloot door te gaan, sta je even stil bij wat je doet, voelt, proeft of ervaart. Je hoeft je gedachten niet uit te schakelen en je hoofd hoeft ook niet helemaal leeg te zijn. Het gaat erom dat je opmerkt wanneer je gedachten afdwalen en je aandacht rustig terugbrengt naar het moment.
En dat kun je heel praktisch oefenen, gewoon tijdens het eten, tandenpoetsen of wandelen. Geen ingewikkelde oefeningen of zweverige toestanden, maar simpelweg wat meer aandacht hebben voor het dagelijks leven.

Herken je dit?

Je zit te eten, maar ondertussen kijk je televisie, scroll je op je telefoon of ben je in je hoofd alweer bezig met alles wat je vandaag nog moet doen. Voor je het weet, is je bord leeg. Maar heb je eigenlijk wel echt geproefd wat je hebt gegeten?
We zijn vaak zo druk met alles om ons heen en in ons hoofd, dat we vergeten om even stil te staan bij het moment zelf. En juist daar kun je met iets heel eenvoudigs verandering in brengen: eten met aandacht.
Het mooie is dat je hier niet veel voor nodig hebt. Je hoeft geen extra tijd vrij te maken of ingewikkelde oefeningen te doen. Je mag jezelf gewoon even een moment gunnen om er écht te zijn.

Stap 1: Geef jezelf even rust (afleiding buiten jezelf minimaliseren)

Probeer tijdens het eten de afleidingen zoveel mogelijk weg te halen. Zet de televisie uit, leg je telefoon weg en eet niet ondertussen achter je computer of onderweg in de auto.
Misschien voelt dat in het begin een beetje onwennig. Je bent het misschien gewend om altijd iets te doen, te kijken of te luisteren. Dan kan het best lastig zijn om gewoon even te zitten en te eten.
Toch kan het heel fijn zijn om jezelf dat moment van rust te geven. Je hoeft even niets anders. Je hoeft niet na te denken over wat er gisteren is gebeurd of wat je morgen allemaal moet doen. Je hoeft alleen maar aandacht te hebben voor wat je op dit moment aan het doen bent.
Zie het als een klein rustmomentje voor jezelf. Even geen haast, geen prikkels en geen to-do lijstje in je hoofd.

Stap 2: Ontdek je eten opnieuw

Als je rustig zit, kun je je aandacht naar je eten brengen. En dan bedoel ik niet alleen kijken naar wat er op je bord ligt, maar het écht ervaren.
Wees eens nieuwsgierig naar je maaltijd. Hoe ziet het eruit? Welke kleuren zie je? Wat ruik je? Hoe voelt het eten in je mond? Welke smaken proef je? Is het knapperig, romig, zacht of juist een beetje pittig?
Neem rustig een hap en geef jezelf de tijd om te proeven. Kauw langzaam en merk eens op hoe de smaak verandert. Misschien ontdek je wel dat je veel meer proeft dan wanneer je gedachteloos eet.
Je hoeft niets bijzonders te doen. Het gaat er vooral om dat je met je aandacht bij je eten blijft.
En natuurlijk dwaal je weleens af. Ineens denk je aan dat ene telefoontje dat je nog moet plegen of aan iets wat gisteren is gebeurd. Dat is heel normaal. Merk het gewoon op en breng je aandacht vriendelijk terug naar je maaltijd. Je hoeft jezelf daar niet voor op je kop te geven. Juist door dit te oefenen, word je er steeds wat beter in.

Wat levert het je op?

Eten met aandacht kan je meer brengen dan je misschien denkt.

1. Je geniet meer van je eten. Wanneer je echt proeft, neem je smaken en structuren beter waar. Je eet niet alleen omdat het tijd is om te eten, maar staat ook stil bij het plezier dat eten je geeft.
2. Je eet mogelijk langzamer. Als je rustig eet, neem je meer tijd voor je maaltijd. Dat is prettig, want je lichaam heeft tijd nodig om verzadigingssignalen door te geven. Door langzamer te eten, geef je jezelf meer gelegenheid om te voelen wanneer je genoeg hebt gehad.
3. Je leert luisteren naar je lichaam. Merk eens op hoe je je voelt voordat je gaat eten en hoe dat verandert tijdens je maaltijd. Heb je nog honger? Begint je maag zich gevuld te voelen? Heb je genoeg gehad, of eet je vooral omdat je bord nog niet leeg is? Je hoeft er niets van te vinden. Het gaat erom dat je jezelf beter leert kennen.
4. Je ervaart meer rust. Door je aandacht bij het moment te houden, geef je je hoofd even pauze. Je hoeft niet steeds vooruit te denken of bezig te zijn met wat achter je ligt. Je bent gewoon hier, bij wat je aan het doen bent.

Je kunt dit de hele dag oefenen

Het fijne is dat je deze manier van aandacht geven niet alleen bij het eten kunt gebruiken. Je kunt het toepassen bij allerlei gewone, dagelijkse dingen. Denk bijvoorbeeld eens aan tandenpoetsen. Hoe vaak sta je met je tandenborstel in je hand, terwijl je in gedachten al een boodschappenlijstje maakt of een gesprek opnieuw voert? Je poetst je tanden op de automatische piloot, terwijl je hoofd ergens heel anders is.
Probeer het eens anders. Voel de tandenborstel in je hand, proef de tandpasta en richt je aandacht bewust op het poetsen van je tanden en kiezen. Je hoeft ondertussen niet bezig te zijn met wat er allemaal nog moet. Je bent gewoon even aan het tandenpoetsen.
Hetzelfde kun je doen tijdens het douchen, wandelen of afwassen. Voel het warme water, luister naar de geluiden om je heen of merk op wat je onderweg ziet. Je hoeft er geen extra tijd voor vrij te maken. Je geeft alleen wat meer aandacht aan iets wat je toch al doet.

Begin gewoon eens met één moment

Je hoeft echt niet iedere maaltijd perfect met aandacht te eten. Het gaat niet om nóg iets wat je goed moet doen. Juist niet!
Begin klein. Leg tijdens je volgende maaltijd je telefoon weg en neem de eerste vijf minuten de tijd om rustig te eten en bewust te proeven. Kijk eens wat je opmerkt en hoe dat voelt.
Misschien merk je dat je rustiger wordt, dat je meer geniet of dat je eerder voelt dat je genoeg hebt gehad. En misschien merk je in het begin nog niet zoveel. Ook dat is helemaal prima.

Het gaat er niet om dat je alles anders moet doen. Het gaat erom dat je af en toe even stilstaat bij wat je aan het doen bent.

We zijn vaak zo bezig met alles wat nog moet, dat we vergeten te genieten van wat er nú is. Gun jezelf daarom af en toe zo’n klein momentje. Niet omdat het moet, maar omdat het fijn kan zijn om even met aandacht bij jezelf te zijn.
Dus de volgende keer dat je gaat eten: leg je telefoon weg, kijk eens goed naar je bord en neem rustig een hap. Proef, ruik en geniet.

Je hoeft nergens anders te zijn. Je mag gewoon even genieten van dit moment