Wat hebben insulineresistentie en gewrichtspijn met elkaar te maken?

Wanneer mensen denken aan insulineresistentie, denken ze meestal aan diabetes type 2, overgewicht of hart- en vaatziekten. Maar wist je dat insulineresistentie ook invloed heeft op je spieren, pezen en gewrichten?

In de orthopaedie praktijk worden er regelmatig mensen gezien met chronische pijnklachten die óók kampen met overgewicht, verhoogde bloedsuikers of andere kenmerken van metabole ontregeling. Dat is geen toeval.

Je gewrichten voelen wat je stofwisseling doet

Mensen met insulineresistentie en diabetes hebben vaker last van klachten zoals:

• Knie artrose;
• Frozen shoulder;
• Carpaal tunnel syndroom;
• Triggervinger;
• Achillespeesklachten;
• Tenniselleboog.

Steeds meer onderzoek laat zien dat langdurig verhoogde bloedsuikers niet alleen schadelijk zijn voor bloedvaten, maar ook voor bindweefsel.
Wanneer glucose zich bindt aan eiwitten in het lichaam ontstaan zogenoemde advanced glycation end products (AGE’s). Deze verbindingen kunnen zich ophopen in pezen, gewrichtskapsel en kraakbeen. Hierdoor worden weefsels stijver, minder elastisch en gevoeliger voor beschadiging.

Overgewicht is meer dan extra kilo’s

Veel mensen denken dat overgewicht uitsluitend zorgt voor extra druk op de gewrichten. Dat speelt zeker een rol, maar er gebeurt meer. Vetweefsel is namelijk een actief orgaan. Het produceert verschillende ontstekingsstoffen die bijdragen aan chronische laaggradige ontsteking in het lichaam. Deze ontsteking kan pijn, stijfheid en functieverlies versterken.
Met andere woorden: pijn in een gewricht is niet altijd alleen een lokaal probleem.

Een bredere kijk op pijn

Natuurlijk zijn er situaties waarin een operatie of prothese noodzakelijk is. Maar wanneer een gewricht nog redelijk intact is, terwijl de pijn groot is, kan het zinvol zijn om ook naar de metabole gezondheid te kijken.

Denk daarbij aan:

• Verbeteren van de bloedsuikerregulatie;
• Verminderen van insulineresistentie;
• Streven naar een gezond gewicht;
• Verminderen van chronische ontsteking;
• Aandacht voor voeding, slaap en beweging.

De kracht van leefstijl

Regelmatig zien we dat mensen die hun leefstijl aanpassen niet alleen gewicht verliezen, maar ook minder pijn ervaren en beter kunnen bewegen. Dat betekent niet dat leefstijl alle klachten oplost. Wel laat het zien dat het bewegingsapparaat nauw verbonden is met de gezondheid van het hele lichaam.
Misschien is het tijd om gewrichtspijn niet alleen te zien als een probleem van botten en gewrichten, maar ook als een signaal dat het lichaam om bredere aandacht vraagt.

De oplossing voor een hoge bloedsuiker hangt af van de oorzaak, hoe hoog de bloedsuiker is en of er sprake is van Type 1 Diabetes, Type 2 Diabetes, Prediabetes of een tijdelijke stijging.

In grote lijnen zijn dit de belangrijkste stappen:

1. Verminder de suiker- en koolhydraatbelasting

Voedingsmiddelen die de bloedsuiker snel laten stijgen, zoals frisdrank, vruchtensappen, snoep, koek, wit brood en sterk bewerkte producten, kunnen beter beperkt worden.

Kies vaker voor:

• Groenten;
• Peulvruchten;
• Noten en zaden;
• Eieren;
• Vis, vlees of andere eiwitbronnen;
• Volkoren producten (indien passend binnen jouw voedingspatroon).

2. Beweeg regelmatig

Spieren gebruiken glucose als brandstof. Wandelen na de maaltijd, krachttraining en andere vormen van lichaamsbeweging kunnen helpen om de bloedsuiker te verlagen en de insulinegevoeligheid te verbeteren.

3. Werk aan een gezond gewicht

Bij mensen met overgewicht kan zelfs een gewichtsverlies van 5-10% al leiden tot een duidelijke verbetering van de bloedsuikerregulatie.

4. Zorg voor voldoende slaap en beperk stress

Chronische stress en slaaptekort kunnen de bloedsuiker verhogen doordat stresshormonen de glucoseproductie in de lever stimuleren.

5. Medicatie indien nodig

Sommige mensen hebben naast leefstijlveranderingen ook medicijnen nodig, zoals Metformine of andere glucose verlagende middelen. Bij Type 1 Diabetes is insuline altijd noodzakelijk.

Wanneer medische hulp inschakelen?

Neem contact op met een arts als:

• je herhaaldelijk nuchtere bloedsuikers boven de normale waarden meet;
• je veel dorst hebt, vaak moet plassen of onverklaarbaar afvalt;
• je al diabetes hebt en je bloedsuikers langdurig hoog blijven.